{"id":153,"date":"2013-08-06T12:09:59","date_gmt":"2013-08-06T09:09:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.erzurumname.com\/?p=153"},"modified":"2022-10-24T23:14:04","modified_gmt":"2022-10-24T20:14:04","slug":"erzurumun-manevi-onderlerinden-ibrahim-hakki-hazretlerinin-kendi-anlatimi-ile-hayati","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.erzurumname.com\/?p=153","title":{"rendered":"ERZURUMUN MANEV\u0130 \u00d6NDERLER\u0130NDEN \u0130BRAH\u0130M HAKKI HAZRETLER\u0130N\u0130N KEND\u0130 ANLATIMI \u0130LE HAYATI"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.erzurumname.com\/wp-content\/uploads\/i.hak_.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-154 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.erzurumname.com\/wp-content\/uploads\/i.hak_-300x119.png\" alt=\"ERZURUMLU \u0130BRAH\u0130MHAKKI\" width=\"300\" height=\"119\" srcset=\"http:\/\/www.erzurumname.com\/wp-content\/uploads\/i.hak_-300x119.png 300w, http:\/\/www.erzurumname.com\/wp-content\/uploads\/i.hak_.png 951w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>ERZURUMLU \u0130BR\u00c2H\u0130M HAKKI<\/p>\n<p>Anadolu\u2019da ya\u015fayan evliy\u00e2n\u0131n ve ulem\u00e2n\u0131n b\u00fcy\u00fcklerinden. Babas\u0131 Osman Efendi de evliy\u00e2dan bir z\u00e2t idi. \u0130br\u00e2him Hakk\u0131 1115 (m. 1703) senesinde Erzurum\u2019un Hasankale kasabas\u0131nda do\u011fdu. Tillo\u2019da \u0130sm\u00e2il Fak\u00eerullah hazretlerinden ilim \u00f6\u011frendi. Onun sohbetleriyle kem\u00e2le geldi. Sofiyye-i aliyye ismi verilen evliy\u00e2n\u0131n b\u00fcy\u00fckleri aras\u0131na girdi. K\u00e2dir\u00ee idi. Bir ilim ve ma\u2019rifet haz\u00eenesi olan \u201cMa\u2019rifetn\u00e2me\u201d isimli eseri pek k\u0131ymetlidir. 1195 (m. 1781) senesinde Siirt\u2019in Tillo kasabas\u0131nda vef\u00e2t etti. \u0130br\u00e2him Hakk\u0131 hazretleri kendisini k\u0131saca \u015f\u00f6yle anlatmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cHicretin t\u00e2rihi biny\u00fczonbe\u015f oldu ol bahar,<br \/>\nKal\u2019ay\u0131 ahsende \u0130br\u00e2him Hakk\u0131 do\u011fdu zar.<\/p>\n<p>\u0130htiy\u00e2r\u0131 ilm idi, t\u00e2 s\u00e2l-i biny\u00fczk\u0131rka dek,<br \/>\nA\u015fka d\u00fc\u015ft\u00fc, \u00e2rif oldu, vecd \u00fc h\u00e2li k\u0131ld\u0131 k\u00e2r.<\/p>\n<p>Sal biny\u00fczyetmi\u015f oldu, sinn-i Hakk\u0131 ellibe\u015f,<br \/>\nKendi k\u00e2r\u0131 b\u00e2r u v\u00e2r\u0131 ihtiy\u00e2r\u0131 k\u0131ld\u0131 y\u00e2r.\u201d<\/p>\n<p>Ma\u2019n\u00e2s\u0131: \u201cHicr\u00ee biny\u00fczonbe\u015f t\u00e2rihinde bir bahar g\u00fcn\u00fc, \u0130br\u00e2him Hakk\u0131, Hasankale kasabas\u0131nda do\u011fdu. Biny\u00fczk\u0131rk senesine kadar ilim \u00f6\u011frenmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u00c2rif olup d\u00fcny\u00e2y\u0131 unutarak, Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2n\u0131n a\u015fk\u0131yla yan\u0131p kavruldu, i\u015fini, g\u00fcc\u00fcn\u00fc, mal\u0131n\u0131, m\u00fclk\u00fcn\u00fc her\u015feyini b\u0131rakarak cen\u00e2b-\u0131 Hakka y\u00f6neldi.\u201d<\/p>\n<p>\u0130br\u00e2him Hakk\u0131, yedi ya\u015f\u0131na geldi\u011finde annesi Seyyide Han\u00eefe H\u00e2tun\u2019u kaybetti. Babas\u0131 Osman Efendi, \u0130br\u00e2him\u2019i amcas\u0131na em\u00e2net etti ve tasavvufda kendisini yeti\u015ftirecek bir rehber, \u00e2lim aramaya ba\u015flad\u0131. K\u0131sa s\u00fcrede Siirt\u2019in Tillo kasabas\u0131nda \u0130sm\u00e2il Fak\u00eerullah hazretlerinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2 kat\u0131ndaki y\u00fcksekli\u011fini anlad\u0131. Ondan ilim \u00f6\u011frenmek ve hizmet etmek i\u00e7in geceli-g\u00fcnd\u00fczl\u00fc \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Dokuz ya\u015f\u0131na basan \u00f6ks\u00fcz \u0130br\u00e2him Hakk\u0131, babas\u0131n\u0131n hasretiyle yan\u0131yordu. Amcas\u0131 Molla Ali Efendi, \u0130br\u00e2him Hakk\u0131\u2019y\u0131 alarak Tillo\u2019ya babas\u0131n\u0131n yan\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>\u0130br\u00e2him Hakk\u0131 hazretleri Tillo\u2019da babas\u0131na kavu\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlatt\u0131: \u201cBen dokuz ya\u015f\u0131nda idim. Ali amcam beni babam\u0131n yan\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Bir ikindi vaktinde Tillo\u2019ya girdik. Derg\u00e2ha vard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, babam ile hocas\u0131 namaz k\u0131l\u0131yorlard\u0131. \u0130lk bak\u0131\u015fta \u0130sm\u00e2il Fak\u00eerullah hazretlerinin m\u00fcb\u00e2rek y\u00fcz\u00fc, bana, pederimden daha yak\u0131n geldi. O anda y\u00fcz\u00fcn\u00fcn cezbesi g\u00f6nl\u00fcm\u00fc ald\u0131. Akl\u0131m, onun g\u00fczelli\u011fine, duru\u015fundaki heybete ve olgunlu\u011fa hayran kald\u0131. G\u00f6nl\u00fcm\u00fc ona kapt\u0131rd\u0131m. Babam beni kendi odas\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. \u015eefkat ile ilim \u00f6\u011fretip, l\u00fctf ile terbiye etmeye ba\u015flad\u0131.\u201d<\/p>\n<p>\u0130br\u00e2him Hakk\u0131; babas\u0131ndan, tefs\u00eer, had\u00ees, f\u0131k\u0131h gibi z\u00e2hir\u00ee ilimleri \u00f6\u011frendi. Babas\u0131n\u0131n arkada\u015f\u0131 Molla Muhammed S\u0131hr\u00e2n\u00ee hazretlerinden de, astronomi, matematik gibi zaman\u0131n fen ilimlerini tahsil etti. Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2n\u0131n z\u00e2t\u0131nda ve s\u0131fatlar\u0131nda ma\u2019rifet sahibi olmak, hasta kalbine \u015fif\u00e2 bulmak i\u00e7in de \u0130sm\u00e2il Fak\u00eerullah hazretlerinin sohbeti ve hizmetiyle \u015fereflendi.<\/p>\n<p>\u0130br\u00e2him Hakk\u0131 hazretleri, Tillo\u2019ya geldi\u011fi g\u00fcnlerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir r\u00fc\u2019y\u00e2y\u0131 \u015f\u00f6yle anlatt\u0131: \u201cR\u00fc\u2019y\u00e2mda g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc beyaz ser\u00e7elerle dolu h\u00e2lde g\u00f6rd\u00fcm. Bir ara ser\u00e7eler hepbirden halk\u0131n \u00fczerine do\u011fru sald\u0131rd\u0131lar. Bana sald\u0131ranlar\u0131 babam uzakla\u015ft\u0131rd\u0131. Ancak bir ser\u00e7e f\u0131rsat bulup, sa\u011f koltu\u011fuma sokuldu. Sabahleyin r\u00fc\u2019y\u00e2m\u0131 babama anlatt\u0131m. Babam koltu\u011fumun alt\u0131na bakt\u0131ktan sonra, orada t\u00e2\u2019\u00fbn, veba hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtilerini g\u00f6rd\u00fc. Hastal\u0131\u011fa yakaland\u0131\u011f\u0131m ilk be\u015f g\u00fcn kendimden habersiz olarak yatt\u0131m. Alt\u0131nc\u0131 gece g\u00f6z\u00fcm\u00fc a\u00e7t\u0131\u011f\u0131mda babam\u0131 ba\u015fucumda a\u011fl\u0131yor g\u00f6rd\u00fcm. Muhterem hocam\u0131z \u0130sm\u00e2il Fak\u00eerullah hazretleri de yan\u0131nda idi. M\u00fcb\u00e2rek ellerini kald\u0131rd\u0131. Bana uzun uzun du\u00e2 ettikten sonra babama; \u201c\u0130br\u00e2him\u2019in i\u015fi bitmi\u015f iken Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2 ihs\u00e2n ederek onu yeniden diriltti\u201d buyurarak m\u00fcjde verdi.\u201d<\/p>\n<p>Yine \u015f\u00f6yle anlatm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cYaz mevsimiydi. Bir Cum\u2019a gecesi babam mur\u00e2kabe yap\u0131yordu. Ben de yat\u0131p uykuya dalm\u0131\u015ft\u0131m. R\u00fc\u2019y\u00e2mda Tillo\u2019nun harman yerine bir anda binden \u00e7ok s\u00fcvari ve piyade asker geldi. Atl\u0131 olanlar attan inerek bir yere topland\u0131lar. Boylar\u0131 iki adam y\u00fcksekli\u011finde olan bu askerler, at ve di\u011fer malzemelerini harman yerine b\u0131rak\u0131p, \u00fcstad\u0131m\u0131z \u0130sm\u00e2il Fak\u00eerullah hazretlerinin derg\u00e2h\u0131 kap\u0131s\u0131nda saf saf dizildiler. Ben b\u00fcy\u00fck kalabal\u0131\u011f\u0131 seyrederken, derg\u00e2h kap\u0131s\u0131n\u0131n sa\u011f yan\u0131nda duran saftan birisi e\u011filip beni kuca\u011f\u0131na ald\u0131. Tebess\u00fcm ederek \u00f6pt\u00fc ve sol taraf\u0131nda olan\u0131n kuca\u011f\u0131na verdi. O da al\u0131p muhabbetle \u00f6pt\u00fc ve solunda duran\u0131n kuca\u011f\u0131na verdi. Bu \u015fekilde s\u0131ra ile sekizinci kimsenin kuca\u011f\u0131na geldim. O da beni \u00f6pt\u00fc, onun solunda derg\u00e2h\u0131n kap\u0131s\u0131 vard\u0131. Beni yava\u015f\u00e7a \u015fefkatle yere b\u0131rakt\u0131. Kap\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131, i\u00e7eri girdim. M\u00fcb\u00e2rek hocam\u0131z Fak\u00eerullah hazretlerinin huz\u00fbrunda sekiz se\u00e7ilmi\u015f z\u00e2t\u0131n ayakta durdu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. Hocam\u0131z da aya\u011fa kalkt\u0131 ve onlarla m\u00fcs\u00e2feha edip sar\u0131ld\u0131lar. Ben bu h\u00e2le \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. O s\u0131rada uyand\u0131m. Bu r\u00fc\u2019y\u00e2n\u0131n lezzeti can\u0131ma can katm\u0131\u015ft\u0131. Sevincimden r\u00fc\u2019y\u00e2m\u0131 hemen babama anlatt\u0131m. Me\u011fer babam, uyan\u0131k oldu\u011fu h\u00e2lde, benim r\u00fc\u2019y\u00e2da g\u00f6rd\u00fcklerimi g\u00f6rm\u00fc\u015f, h\u00e2diseye muttali olmu\u015f ve onlarla konu\u015fmu\u015ftu. Babam bana \u015f\u00f6yle tenbih etti ve; \u201cBu r\u00fc\u2019y\u00e2y\u0131 kimseye s\u00f6yleme. Bu r\u00fbhlar i\u00e7in iyi olmaz\u201d buyurdu. Sabah oldu Cum\u2019a namaz\u0131ndan sonra derg\u00e2h\u0131n kap\u0131s\u0131 \u00f6n\u00fcnde oturmu\u015f duruyordum. Siirt taraf\u0131ndan at \u00fczerinde ak sakall\u0131 bir ihtiy\u00e2r geldi. Kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne gelince at\u0131ndan indi. Benim yan\u0131ma gelip elimi tuttu ve \u00f6pt\u00fc, \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m kald\u0131m. Z\u00eer\u00e2 bu kimseyi tan\u0131y\u00e2mam\u0131\u015ft\u0131m. Hocam\u0131z\u0131n huz\u00fbruna girmek i\u00e7in izin istedi. Verdi\u011fi hediyeleri i\u00e7eri g\u00f6t\u00fcrd\u00fckten sonra hocam\u0131n yan\u0131na gittim ve; \u201cKap\u0131da ya\u015fl\u0131 bir kimse huz\u00fbrunuza \u00e7\u0131kmak i\u00e7in izin istiyor efendim\u201d dedim. \u201cGelsin\u201d buyurdular. Mis\u00e2firi buyur ettim. \u0130\u00e7eri girince oturmas\u0131 i\u015f\u00e2ret edildikten sonra; \u201cVe aleyk\u00fcm sel\u00e2m ey Seyyid Hamza! Bu Cum\u2019a gecesi bize \u00e7ok mis\u00e2fir geldi\u201d buyurdu. Hocam\u0131z\u0131n bu tatl\u0131 hitab\u0131ndan Seyyid Hamza \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131. \u0130lk defa g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu kimse kendi ismini nereden bilmi\u015fti. Ve gece gelen mis\u00e2firlerin aras\u0131nda oldu\u011funu nas\u0131l anlam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131 hem d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc, hem de kalk\u0131p hocam\u0131n elini \u00f6pt\u00fc. Bir m\u00fcddet a\u011flad\u0131, izin isteyip d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Bizim odaya buyur ettim. \u0130\u00e7erde babama h\u00e2lini \u015f\u00f6yle anlatt\u0131: \u201cBen Siirt\u2019in ileri gelenlerinden Seyyid Hamza\u2019y\u0131m. Bu \u00e2na kadar Tillo\u2019ya hi\u00e7 gelmedim. Bu b\u00fcy\u00fck \u00e2lim ve evliy\u00e2y\u0131 da hi\u00e7 ziy\u00e2ret etmemi\u015ftim. Bu gece r\u00fc\u2019y\u00e2mda be\u015fy\u00fcz kadar n\u00fbr y\u00fczl\u00fc atl\u0131 \u00e2lim ile be\u015fy\u00fcz piyade evliy\u00e2ya Siirt \u00f6n\u00fcnde kar\u0131\u015ft\u0131m. Onlarla birlikte \u015eeyh \u0130sm\u00e2il Fak\u00eerullah hazretlerini ziy\u00e2rete geldik. Bu kasabay\u0131 ve yolunu r\u00fc\u2019y\u00e2da g\u00f6rerek \u00f6\u011frendim. Harman yerine geldi\u011fimizde atl\u0131lar at\u0131ndan indi. Beraberce bu derg\u00e2h\u0131n kap\u0131s\u0131na saf saf dizildik. S\u0131ra ile bu m\u00fcb\u00e2rek hocan\u0131z\u0131 ziy\u00e2ret ettik. Bu derg\u00e2h\u0131n kap\u0131s\u0131 \u00f6n\u00fcnde \u015fu k\u00fc\u00e7\u00fck o\u011flunu g\u00f6rd\u00fcm. Evliy\u00e2lar kucaklar\u0131na al\u0131p s\u0131ra ile sevdiler. Kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne gelince \u00e7ocuk i\u00e7eri girdi. Ben de kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne geldi\u011fimde uyand\u0131m. H\u00e2l\u00e2 o r\u00fc\u2019y\u00e2n\u0131n te\u2019s\u00eeri alt\u0131nday\u0131m, duydu\u011fum o lezzet h\u00e2l\u00e2 devam ediyor. Sabah olunca at\u0131ma binip r\u00fc\u2019y\u00e2da geldi\u011fim yol ile do\u011fru buraya geldim. Kimseye sormadan derg\u00e2h\u0131 bulup, sizleri tan\u0131d\u0131m. Hazret-i \u015eeyh\u2019e geldim. Bu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm r\u00fc\u2019y\u00e2y\u0131 anlatacakt\u0131m. Birg\u00fcn sonra da ona talebe olup hizmetiyle ve sohbetiyle \u015fereflenecektim. Ben daha anlatmadan; \u201cEy Seyyid Hamza! Bu gece bize \u00e7ok mis\u00e2fir geldi\u201d diyerek hem ismimi hem de r\u00fc\u2019y\u00e2da olanlar\u0131 anlad\u0131. \u015ea\u015f\u0131r\u0131p kald\u0131m.\u201d Seyyid Hamza\u2019n\u0131n bu \u015fa\u015f\u0131rmas\u0131na babam \u015f\u00f6yle cevap verdi: \u201cSenin bu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn r\u00fc\u2019y\u00e2n\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 bu o\u011flum da g\u00f6rd\u00fc. L\u00e2kin avv\u00e2m\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc r\u00fc\u2019y\u00e2lar\u0131, se\u00e7ilmi\u015f evliy\u00e2 uyan\u0131k iken g\u00f6r\u00fcp m\u00fc\u015f\u00e2hede etmi\u015ftir. Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2n\u0131n ihs\u00e2nlar\u0131 sonsuzdur.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ERZURUMLU \u0130BR\u00c2H\u0130M HAKKI Anadolu\u2019da ya\u015fayan evliy\u00e2n\u0131n ve ulem\u00e2n\u0131n b\u00fcy\u00fcklerinden. Babas\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1420,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,136],"tags":[554,21,62,65,63,61,64],"class_list":["post-153","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ibrahim-hakki-hz","category-manevi-onderlerimiz","tag-alt-menu-1","tag-erzurum","tag-erzurumlu-ibrahim-hakki-hazretleri","tag-fakirullah","tag-hasankale","tag-ibrahim-hakki","tag-tillo","wpcat-13-id","wpcat-136-id"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.erzurumname.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/153","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.erzurumname.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.erzurumname.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erzurumname.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erzurumname.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=153"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.erzurumname.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/153\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1421,"href":"http:\/\/www.erzurumname.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/153\/revisions\/1421"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erzurumname.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1420"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.erzurumname.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erzurumname.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erzurumname.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}